Καλώς ορίσατε στο Ζαγόρι, το Δυτικό Ζαγόρι...Οι επιβλητικοί πύργοι της Αστράκας μαγνητίζουν το βλέμμα, η πέτρα και η παράδοση προ(σ)καλεί για εξερεύνηση και μάθηση, οι τοπικές γεύσεις «ταξιδεύουν» τους ουρανίσκους, η φύση αγκαλιάζει τους επισκέπτες.
Ταξιδεύουμε στο νομό Ιωαννίνων και στα περίφημα Ζαγοροχώρια, εκεί στο βόρειο τμήμα της Ηπείρου. Στα Ζαγοροχώρια, σ' αυτό το σύμπλεγμα των 46 γραφικών παραδοσιακών χωριών φτιαγμένα με πέτρα, το κάθε ένα με τη δική του ιστορία.
Η λέξη Ζαγόρι είναι σλαβικής προέλευσης και σημαίνει «πίσω από το βουνό», από το ζα (πίσω) και το γκόρι (βουνό).
Νότια του Ζαγορίου υψώνεται το όρος Μιτσικέλι με υψόμετρο 1.810 μ., βόρεια και ανατολικά απλώνεται η οροσειρά της Πίνδου, καθώς και το όρος Τύμφη με ψηλότερες κορυφές της την Γκαμήλα (2.497 μ.), Αστράκα (2.436 μ.), Λάπατος (2.251μ.), Πλόσκος (2.377μ.), Καρτερός (2.478μ.), Μεγάλα Λιθάρια (2.467μ.), Τσούκα Ρόσσα (2.377μ.).
Οσον αφορά τα ποτάμια του Ζαγορίου, ο Αώος είναι ο κύριος ποταμός με τον παραπόταμό του το Βοϊδομάτη, ενώ είναι και ο Βάρδας και ο Ζαγορίτικος, παραπόταμος του Aραχθου.
Οδεύοντας για Δυτικό Ζαγόρι
Με αφετηρία μας τα Ιωάννινα, πρώτο χωριό που συναντάμε είναι το Καλπάκι (35 χλμ.), το οποίο αποτελεί ουσιαστικά και την είσοδό μας για το Δυτικό Ζαγόρι. Το Καλπάκι είναι γνωστό από τη μάχη του 1940, όπου ο ελληνικός στρατός νίκησε τους Ιταλούς. Τρία χιλιόμετρα μετά το Καλπάκι, υπάρχουν πινακίδες για Αρίστη και Πάπιγκο. Ακολουθούμε τη διαδρομή και 2 χλμ. πριν φτάσουμε στην Αρίστη, υπάρχει δρόμος που οδηγεί στον Αγιο Μηνά, μικρό χωριό χτισμένο πάνω σε λόφο. Βορειοανατολικά του κυλάει ο ποταμός Βοϊδομάτης, ενώ απέναντι στέκουν επιβλητικά τα βουνά του Πάπιγκου.
Να 'μαστε στην Αρίστη, το παλιό όνομα της οποίας ήταν Αρτσίστα. Παλιό κεφαλοχώρι του Δυτικού Ζαγορίου, χτισμένο στα 650 μ., η Αρίστη βρίσκεται στα όρια του Εθνικού Δρυμού Βίκου – Αώου, σε μικρή απόσταση από τη χαράδρα του Βίκου και τον ποταμό Βοϊδομάτη με τη γέφυρα. Το χωριό τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ραγδαία, αφού οι ξενώνες ξεφυτρώνουν ο ένας πίσω από τον άλλον!
Στην πλατεία του χωριού και γύρω απ’ αυτή λειτουργούν ταβέρνες, καφενεία, ενοικιαζόμενα, ενώ λίγο πιο πάνω είναι η εκκλησία Κοίμηση της Θεοτόκου (1718) με το επιβλητικό καμπαναριό της.
Η Αρίστη απέχει 48 χλμ. από τα Γιάννενα.
- Στην είσοδο της Αρίστης είναι το καφενείο παντοπωλείο «Το παραδοσιακό», γνωστό ως καφενείο της κυρά Αλεξάνδρας. Δοκιμάστε κασόπιτα, γλυκό του κουταλιού, μεζέ με τσίπουρο κ.ά. (τηλ. 26530 41144 26530 41144)
- Λίγα βήματα πιο κάτω, στην πλατεία, το παραδοσιακό καφενείο «Εν Αρίστη» του Παντελή, το οποίο λειτουργεί από το 1994, και εκτός από καφέ, ζεστά ροφήματα και ποτά, έχει και κουζίνα (τηλ. 26530 42103 26530 42103)
Αρίστη - Βίκος
Από Αρίστη ακολουθείτε το δρόμο για Βίκο (4,6 χλμ.), χτισμένο σε υψόμετρο 770μ., πάνω από τις πηγές τ
ου Βοϊδομάτη. Ο Βίκος αποτελεί ένα από τα τέσσερα σημεία θέας προς τη χαράδρα.Αποτελεί τη δυτική είσοδο για τη χαράδρα του Βίκου και το πλεονέκτημά του είναι η θέα από το κιόσκι που θα συναντήσετε στην άκρη του οικισμού! Στην πλατεία είναι εκκλησία του Αγίου Τρύφωνα (1871) με αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο ενώ λειτουργούν και κάνα δυο ταβερνάκια και λίγα ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Από το Βίκο, στα 770μ. ξεκινάει μονοπάτι που ανηφορίζει στα 1.250μ. και καταλήγει στο χωριό Ελαφότοπος, στα 1.100μ. Η διαδρομή προσφέρει ωραία θέα στην κοιλάδα του Βοϊδομάτη και στους Πύργους του Πάπιγκου και διαρκεί κοντά στις 3 ώρες (7 χλμ.).
Ο Βίκος απέχει 53 χλμ. από τα Γιάννενα.
Από Αρίστη για Βίκο, στα 600 μ. θα συναντήσετε στα δεξιά σας δρόμο που οδηγεί στα χωριά του Κεντρικού Ζαγορίου, τα Κάτω Πεδινά (9 χλμ.), τη Βίτσα (15 χλμ.), το Μονοδένδρι (18 χλμ.), τους Ασπράγγελους (19 χλμ.) κ.ά. Ακολουθώντας αυτή τη διαδρομή έχετε πανοραμική θέα στην Αρίστη και στο βάθος τον Αγιο Μηνά.
Αρίστη - Πάπιγκο
Από την Αρίστη, στο 2,7 χλμ. υπάρχει πινακίδα για τη Μονή Σπηλαιώτισσας (Κοίμηση της Θεοτόκου) η οποία χτίστηκε το 1579. Η μονή είναι σκαρφαλωμένη πάνω στο βράχο, στην όχθη του Βοϊδομάτη, και για να φτάσετε θα πρέπει να περπατήσετε γύρω στα 500μ.
Αμέσως μετά η γέφυρα του Βοϊδομάτη, κάτω από την οποία περνάει το ομώνυμο ποτάμι, με τα πεντακάθαρα πράσινα, αλλά και παγωμένα νερά του. Εκεί βρίσκεται και η αφετηρία για τις κατεβασιές ράφτινγκ, με φουσκωτές βάρκες, που διοργανώνουν οι εταιρίες υπαίθριων δραστηριοτήτων.
Φτάνετε στο Μεγάλο Πάπιγκο αφού έχετε διανύσει συνολικά από Αρίστη 10,5 χλμ. Χτισμένο στα 980μ. το Μεγάλο Πάπιγκο είναι ιδαιίτερα δημοφιλές και τα τελευταία χρόνια το επισκέπτονται όλο και περισσότερος κόσμος. Μοναδική είναι δε η θέα προς τους εντυπωσιακούς Πύργους της Αστράκας!
Θα δείτε την εκκλησία του Αγίου Βλάσιου που χτίστηκε το 1852 στη θέση παλιού ναού, θα περπατήσετε στα λιθόστρωτα δρομάκια, στα ταβερνάκια θα δοκιμάσετε τις φημισμένες πίτες Ζαγορίου, θα πείτε τσιπουράκι με μεζέ.
Το Μεγάλο Πάπιγκο απέχει 58,5 χλμ. από τα Γιάννενα.
Μεγάλο Πάπιγκο - Μικρό Πάπιγκο
Από το Μεγάλο Πάπιγκο, ύστερα από 1,2 χλμ. φτάνετε στις Κολυμπήθρες ή Ρογκοβό Οβίρες, φυσικές λίμνες που μοιάζουν με πισίνες και το καλοκαίρι θα δείτε αρκετούς να βουτούν και να δροσίζονται. Από κει το Μικρό Πάπιγκο απέχει 800μ., χτισμένοι ακριβώς κάτω από τους Πύργους της Αστράκας.
Η ονομασία Πάπιγκο είναι αλβανικής προέλευσης και σημαίνει «χωρίς υπόδημα». Το «πα» είναι το στερητικό «χωρίς» και το «πίγκι» σημαίνει υπόδημα. Στην είσοδο του χωριού θα δείτε την εκκλησία των Ταξιαρχών.
Το Μικρό Πάπιγκο απέχει 60,5 χλμ. από τα Γιάννενα.
- Επισκεφτείτε το Κέντρο Ενημέρωσης για τη Φύση και τον Πολιτισμό στο Ζαγόρι της WWF (τηλ. 26530 41071 26530 41071), το οποίο βρίσκεται εκεί όπου στεγάζονταν παλιά το δημοτικό σχολείο. Λειτουργεί καθημερινά 10.30 – 17.30, εκτός Πέμπτης.
- Από το Μικρό Πάπιγκο ξεκινάει το μονοπάτι για την κορυφή της Τύμφης και το ορειβατικό καταφύγιο της Αστράκας, σε υψόμετρο 1.930μ. Μέχρι το καταφύγιο το οποίο λειτουργεί Μάιο - Οκτώβριο θα διανύσετε κοντά στις 3 ώρες και γαι τη Δρακόλιμνη άλλη 1 - 1,5 ώρα.
- Σ' όλα τα χωριά του Δυτικού Ζαγορίου λειτουργούν παραδοσιακοί ξενώνες, ξενοδοχεία που συνδυάζουν το μοντέρνο με το παραδοσιακό, καθώς και απλά ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Η ονομασία Πάπιγκο είναι αλβανικής προέλευσης και σημαίνει «χωρίς υπόδημα». Το «πα» είναι το στερητικό «χωρίς» και το «πίγκι» σημαίνει υπόδημα. Στην είσοδο του χωριού θα δείτε την εκκλησία των Ταξιαρχών.
Το Μικρό Πάπιγκο απέχει 60,5 χλμ. από τα Γιάννενα.
- Επισκεφτείτε το Κέντρο Ενημέρωσης για τη Φύση και τον Πολιτισμό στο Ζαγόρι της WWF (τηλ. 26530 41071 26530 41071), το οποίο βρίσκεται εκεί όπου στεγάζονταν παλιά το δημοτικό σχολείο. Λειτουργεί καθημερινά 10.30 – 17.30, εκτός Πέμπτης.
- Από το Μικρό Πάπιγκο ξεκινάει το μονοπάτι για την κορυφή της Τύμφης και το ορειβατικό καταφύγιο της Αστράκας, σε υψόμετρο 1.930μ. Μέχρι το καταφύγιο το οποίο λειτουργεί Μάιο - Οκτώβριο θα διανύσετε κοντά στις 3 ώρες και γαι τη Δρακόλιμνη άλλη 1 - 1,5 ώρα.
- Σ' όλα τα χωριά του Δυτικού Ζαγορίου λειτουργούν παραδοσιακοί ξενώνες, ξενοδοχεία που συνδυάζουν το μοντέρνο με το παραδοσιακό, καθώς και απλά ενοικιαζόμενα δωμάτια.
* εφημ. "Αγγελιοφορος" 9.12.2009
